Wielu rodziców, uczniów i nauczycieli z niecierpliwością czeka na informacje dotyczące przyszłości programów cyfryzacji edukacji. Czy uczniowie dostaną laptopy? To pytanie, które pojawia się w przestrzeni publicznej od dłuższego czasu. W moim artykule wyjaśniam, dlaczego dotychczasowy program został zawieszony i jakie zmiany niesie ze sobą nowa inicjatywa rządowa „Cyfrowy Uczeń”. Zapraszam do lektury, aby poznać kluczowe zasady, harmonogram i korzyści płynące z tych przekształceń.
Uczniowie dostaną sprzęt, ale na nowych zasadach kluczowe zmiany w programie „Cyfrowy Uczeń”
- Program "Laptop dla ucznia" został zawieszony i nie będzie kontynuowany w dotychczasowej formie.
- Zastępuje go nowy, wieloletni program "Cyfrowy Uczeń" (2025-2029), obejmujący przedszkola, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe.
- W roku szkolnym 2025/2026 do szkół trafi 735 tysięcy nowych urządzeń (laptopy, laptopy przeglądarkowe, tablety).
- Sprzęt będzie własnością szkół i będzie wykorzystywany głównie na terenie placówki, nie będzie przekazywany uczniom na własność.
- Użyczenie sprzętu uczniowi do domu będzie możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, zgodnie z regulaminem szkoły.
- Nauczyciele nadal mogą korzystać z bonów o wartości 2500 zł na zakup laptopa, program rozszerzono o nauczycieli klas I-III.
Zmiany w programach wsparcia cyfrowego dla szkół
Koniec programu „Laptop dla ucznia”: Co to oznacza dla rodziców i dzieci?
Zgodnie z najnowszymi komunikatami Ministerstwa Edukacji, program „Laptop dla ucznia”, który w ubiegłym roku zapewniał czwartoklasistom laptopy na własność, został zawieszony i nie będzie kontynuowany w dotychczasowej formie. Ta decyzja oznacza, że w najbliższym czasie rodzice i dzieci nie mogą liczyć na otrzymanie sprzętu komputerowego na własność w ramach tego konkretnego programu.
Głównymi przyczynami tej zmiany były problemy z finansowaniem oraz brak zgody Komisji Europejskiej na pierwotną formę programu. W praktyce oznacza to, że model dystrybucji sprzętu, który zakładał przekazywanie go na własność uczniom, został uznany za nieefektywny i obarczony zbyt dużym ryzykiem, co wymagało gruntownej rewizji podejścia do cyfryzacji edukacji.
Nowa era cyfryzacji: Czym jest program „Cyfrowy Uczeń” i kogo obejmie?
W miejsce zawieszonego programu, Ministerstwo Cyfryzacji i Ministerstwo Edukacji Narodowej wprowadzają nową, wieloletnią inicjatywę o nazwie „Cyfrowy Uczeń”, zaplanowaną na lata 2025-2029. Moim zdaniem, jest to znacznie bardziej kompleksowe podejście do cyfryzacji edukacji, które wykracza poza samo dostarczanie sprzętu. Program ma na celu nie tylko wyposażenie szkół w nowoczesne urządzenia, ale także zapewnienie odpowiedniego oprogramowania, szkoleń dla nauczycieli oraz rozwój cyfrowych usług, takich jak darmowy e-dziennik.
„Cyfrowy Uczeń” obejmie szerokie spektrum placówek oświatowych, co jest kluczową zmianą w stosunku do poprzednich inicjatyw. Budżet programu wynosi 260 milionów złotych z budżetu państwa, a organy prowadzące placówki będą zobowiązane do zapewnienia co najmniej 20% wkładu własnego. Programem zostaną objęte:
- Przedszkola i inne formy wychowania przedszkolnego,
- Szkoły podstawowe,
- Szkoły ponadpodstawowe,
- Poradnie psychologiczno-pedagogiczne,
- Placówki artystyczne,
- Inne placówki oświatowe.
„Cyfrowy Uczeń” w praktyce: kluczowe zasady i harmonogram
Laptopy i tablety tylko w szkole? Kluczowa zmiana w dystrybucji sprzętu
Jedną z najbardziej fundamentalnych zmian w programie „Cyfrowy Uczeń” jest podejście do własności i użytkowania sprzętu. W przeciwieństwie do poprzedniej inicjatywy, laptopy i tablety nie będą przekazywane uczniom na własność. Sprzęt stanie się własnością organów prowadzących szkoły i będzie wykorzystywany głównie na terenie placówki. Oznacza to, że uczniowie będą mieli dostęp do nowoczesnych narzędzi cyfrowych podczas zajęć lekcyjnych i pozalekcyjnych, ale nie zabiorą ich do domu na stałe.
Kto decyduje, która szkoła otrzyma wsparcie? Kryteria i priorytety
Dystrybucja sprzętu w ramach programu „Cyfrowy Uczeń” będzie oparta na jasno określonych kryteriach, z priorytetem dla placówek i regionów o mniejszym poziomie zamożności. Moim zdaniem, takie podejście ma na celu wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie dostępu do nowoczesnych technologii tam, gdzie jest to najbardziej potrzebne. Ministerstwo będzie brało pod uwagę wskaźniki ekonomiczne i społeczne, aby sprzęt trafił do szkół, które najbardziej skorzystają na cyfrowym wsparciu.
Nie tylko laptopy: Jakie inne korzyści program „Cyfrowy Uczeń” przyniesie szkołom?
Program „Cyfrowy Uczeń” to znacznie więcej niż tylko dostawa sprzętu. Jego kompleksowy charakter ma przynieść szkołom szereg dodatkowych korzyści, które w moim przekonaniu są kluczowe dla efektywnej cyfryzacji edukacji. Wśród nich należy wymienić:
- Oprogramowanie edukacyjne: Szkoły otrzymają dostęp do nowoczesnego oprogramowania, które wspiera proces nauczania i uczenia się.
- Szkolenia dla nauczycieli: Nauczyciele będą mogli uczestniczyć w szkoleniach podnoszących ich kompetencje cyfrowe, co jest niezbędne do skutecznego wykorzystania technologii w dydaktyce.
- Rozwój cyfrowych usług edukacyjnych: Program przewiduje wsparcie dla rozwoju i wdrażania cyfrowych usług, takich jak darmowy dziennik elektroniczny, co ułatwi komunikację i zarządzanie procesem edukacyjnym.
Harmonogram na lata 2025-2029: Kiedy można spodziewać się realnych zmian?
Program „Cyfrowy Uczeń” jest inicjatywą wieloletnią, rozłożoną na lata 2025-2029. Kluczowym momentem będzie rok szkolny 2025/2026, kiedy to planowany jest duży przetarg na zakup imponującej liczby urządzeń. W ramach tego przetargu do szkół ma trafić łącznie 735 tysięcy nowych urządzeń. Ich dostarczenie do placówek ma nastąpić niezwłocznie po podpisaniu umów z wykonawcami. Harmonogramy składania wniosków przez poszczególne placówki będą precyzowane, przykładowo, we wrześniu 2025 roku wnioski składały placówki wychowania przedszkolnego. Planowane zakupy obejmują:
- 404 250 laptopów,
- 110 250 laptopów przeglądarkowych (tzw. Chromebooków),
- 220 500 tabletów.
Zasady korzystania ze sprzętu w roku szkolnym 2025/2026
Setki tysięcy nowych urządzeń: Jakie laptopy i tablety trafią do szkół?
Jak już wspomniałam, w ramach przetargu na rok szkolny 2025/2026 do szkół trafi ogromna liczba nowoczesnych urządzeń, co jest z pewnością dobrą wiadomością dla całej społeczności szkolnej. Mówimy o łącznie 735 tysiącach sztuk sprzętu, w tym 404 250 laptopów, które będą stanowiły podstawowe narzędzie pracy dla starszych uczniów, 110 250 laptopów przeglądarkowych, idealnych do szybkiego dostępu do zasobów internetowych i pracy w chmurze, oraz 220 500 tabletów, które doskonale sprawdzą się w młodszych klasach i do realizacji interaktywnych projektów.
Użyczenie zamiast własności: Jakie będą zasady korzystania ze sprzętu przez uczniów?
Kluczową zasadą programu „Cyfrowy Uczeń” jest to, że sprzęt będzie użyczany uczniom do użytku w szkole, a nie przekazywany na własność. To szkoła, a dokładniej organ prowadzący, będzie właścicielem wszystkich zakupionych urządzeń i to ona będzie zarządzać ich dystrybucją oraz utrzymaniem. Moim zdaniem, takie rozwiązanie ma zapewnić lepszą kontrolę nad sprzętem, jego konserwację i aktualizację, co przełoży się na dłuższą żywotność i efektywniejsze wykorzystanie w procesie edukacyjnym.
Czy moje dziecko będzie mogło zabrać laptop do domu? Wyjątki od reguły
Zabranie sprzętu do domu przez ucznia będzie możliwe, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach i na podstawie wewnętrznych regulacji szkoły. Dyrekcja każdej placówki będzie musiała opracować jasne zasady użyczenia sprzętu poza jej terenem. Przykłady takich sytuacji mogą obejmować okresy nauki zdalnej, realizację specjalnych projektów wymagających pracy w domu, czy też wsparcie dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ważne jest, aby rodzice zapoznali się z regulaminem swojej szkoły, aby wiedzieć, kiedy i na jakich warunkach takie użyczenie będzie możliwe.
Dlaczego zmieniono zasady? Przyczyny i nowa filozofia
Problemy z finansowaniem i brak zgody UE: Główne powody rezygnacji z „Laptopa dla ucznia”
Decyzja o zawieszeniu programu „Laptop dla ucznia” nie była przypadkowa i wynikała z kilku istotnych problemów, które uniemożliwiły jego kontynuację w dotychczasowej formie. Moim zdaniem, kluczowe były następujące kwestie:
- Brak zabezpieczenia finansowego na 2024 rok: Okazało się, że nie ma wystarczających środków na kontynuację programu w kolejnym roku.
- Brak zgody Komisji Europejskiej na finansowanie z KPO: Pierwotna forma programu nie uzyskała akceptacji Komisji Europejskiej, co uniemożliwiło finansowanie z Krajowego Planu Odbudowy.
- Brak spójnej strategii cyfryzacji edukacji: Poprzedni program był krytykowany za brak długoterminowej wizji i kompleksowego podejścia do cyfryzacji, skupiając się głównie na jednorazowej dystrybucji sprzętu.
Od gadżetu do narzędzia edukacyjnego: Nowa filozofia wykorzystania technologii w szkołach
Nowy program „Cyfrowy Uczeń” odzwierciedla zasadniczą zmianę w filozofii wykorzystania technologii w edukacji. Odeszliśmy od traktowania laptopa jako osobistego gadżetu, który uczeń otrzymuje na własność, na rzecz postrzegania go jako narzędzia edukacyjnego, ściśle zintegrowanego z procesem nauczania i uczenia się w kontekście szkolnym. Moim zdaniem, to bardzo rozsądne podejście. Poprzedni model, w którym laptopy były rozdawane na własność, prowadził do problemów, takich jak próby sprzedaży sprzętu w lombardach, co podważało sens całej inicjatywy. Nowa filozofia ma na celu zapewnienie, że sprzęt będzie służył przede wszystkim celom edukacyjnym, pod nadzorem i w ramach struktury szkoły.
Jak uniknąć błędów z przeszłości? Zapobieganie nieprawidłowościom w nowym systemie
Wprowadzenie modelu, w którym sprzęt jest własnością szkoły i używany głównie na jej terenie, ma na celu zapobieganie nieprawidłowościom, które miały miejsce w przeszłości. Próby sprzedaży laptopów przekazanych na własność były sygnałem, że poprzedni system wymagał korekty. Dzięki temu, że szkoła będzie zarządzać sprzętem, będzie mogła lepiej kontrolować jego stan, zapewnić regularne aktualizacje i serwis, a także dbać o to, by był on wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem edukacyjnym. To, moim zdaniem, znacznie zwiększy efektywność i trwałość inwestycji w cyfryzację.
Bony dla nauczycieli: aktualne informacje i rozszerzenie programu
Rozszerzenie programu: Które grupy nauczycieli mogą liczyć na bon w 2025 roku?
Niezależnie od zmian w programach dla uczniów, dobra wiadomość jest taka, że program bonów o wartości 2500 zł na zakup laptopa dla nauczycieli jest kontynuowany. Co więcej, w 2025 roku program ten został rozszerzony o nauczycieli klas I-III szkół podstawowych. To ważne wsparcie, które umożliwia pedagogom unowocześnienie swojego warsztatu pracy i zdobycie narzędzi niezbędnych do prowadzenia zajęć w cyfrowym świecie.
Przeczytaj również: Czy uczeń ma prawo poprawić każdą ocenę? Poznaj statut szkoły!
Jak i do kiedy można zrealizować bon o wartości 2500 zł?
Nauczyciele, którzy otrzymali bon o wartości 2500 zł na zakup laptopa, mają czas na jego realizację do końca grudnia 2025 roku. Ważne jest, aby pamiętać o tym terminie i dokonać zakupu sprzętu w wyznaczonym okresie. Program ten stanowi cenną inicjatywę wspierającą rozwój kompetencji cyfrowych kadry pedagogicznej, co z pewnością przełoży się na jakość edukacji.
